İyi bir film için mutlaka iki buçuk saat gerekmiyor.
Sinema tarihinin en çok anılan yapımlarının bir kısmı, bugün bir dizinin iki bölümüne denk gelen sürelerde anlatmak istediğini eksiksiz söyler. Bu liste, akşam fazla vakti olmayan ama sıradan bir şey izlemek de istemeyenler için hazırlandı. Seçim ölçütümüz net: katalogdaki süre bilgisine göre her film 90 dakikanın altında ve kısa film değil, uzun metraj. Süreler kaynak kayıtlarımıza dayanıyor; farklı kopya ve versiyonlarda birkaç dakikalık farklar görülebilir. Buster Keaton'ın sessiz komedisinden Ingmar Bergman'ın en deneysel filmine, 1940'ların düşük bütçeli kara filmlerinden Aki Kaurismäki'nin son dönemine kadar geniş bir yelpaze kurmaya çalıştık. On sekiz filmin sekizi 2000 sonrası çekildi; kısa sürenin yalnızca eski sinemaya özgü bir disiplin olmadığını, günümüz yönetmenlerinin de bilinçli bir tercihi olarak sürdüğünü gösteriyor. Komedi, gerilim, dram ve yetişkinlere yönelik animasyon aynı listede buluşuyor; ortak noktaları, kısa sürelerini bir eksiklik değil bir disiplin olarak kullanmaları. Filmler kronolojik sıralandı ve her notta süre ayrıca belirtildi.
- Film
- 18
- Yıllar
- 1926 – 2023
- Toplam süre
- 24 sa 33 dk
- Ortalama IMDb
- 7,6
- En çok
- MUBI · 6 film
- Oscar
- 4 film aday
-
1.General
The General
İç Savaş yıllarında lokomotifi çalınan bir makinistin peşine düştüğü kovalamaca, Buster Keaton'ın ifadesiz yüzü ve gerçek trenlerle çekilmiş tehlikeli gösterileriyle ilerler. Marion Mack'in de rol aldığı, tümüyle ABD yapımı 79 dakikalık film, sessiz komedinin fiziksel zamanlamasını neredeyse bir aksiyon filmi kesinliğine taşır. Keaton'ın yönetmenliği Clyde Bruckman'la paylaştığı en bilinen işidir; IMDb'de 106 binin üzerinde oyla 8,1 puanda. İçinde gerçek buhar lokomotifleri ve bir köprü patlatma sahnesi barındıran film, sessiz dönemin en pahalı yapımlarından biriydi.
-
2.Jeanne d'Arc'ın Tutkusu
La Passion de Jeanne d'Arc
Jeanne d'Arc'ın yargılanması ve son saatleri, Carl Theodor Dreyer'in elinde neredeyse tamamen yakın planlardan kurulu bir yüz filmine dönüşür. Renée Falconetti'nin performansı sessiz sinemanın en çok anılan oyunculuklarından biridir. 81 dakikalık, tümüyle Fransa yapımı film izleyiciyi ağır bir tanıklığa ortak eder; döneminin çok ötesinde bir modernlik taşır ve IMDb'de 8,1 puanda. Filmin senaryosu, davanın gerçek duruşma tutanaklarına dayanır. Dreyer, oyunculardan makyajsız çekim isteyerek yüzlerdeki her kırışıklığı görünür kıldı.
IMDb8,169 bin oy
-
3.Modern Zamanlar
Modern Times
Fabrika bandında çalışan Şarlo'nun makinelerle, açlıkla ve düzenle mücadelesi, sanayi çağının insanı nasıl bir çarka dönüştürdüğünü güldürürken anlatır. Chaplin'in Şarlo karakterine veda ettiği film olarak bilinir. 87 dakikalık, tümüyle ABD yapımı süresine hem keskin bir toplumsal hiciv hem de Paulette Goddard'la kurulan dokunaklı bir yol arkadaşlığı sığar; IMDb'de 287 binin üzerinde oyla 8,5 puana ulaşır. Film, Chaplin'in sesli sinemaya geçmeden önce çektiği son sessiz-ağırlıklı yapımıdır.
-
Los Angeles'a otostopla giden bir piyanistin yolculuğu, düşük bütçeli bir B filmi olarak çekilmesine rağmen kara filmin en karanlık örneklerinden birine dönüşür. Tom Neal ve Ann Savage'ın başrollerini paylaştığı, tümüyle ABD yapımı filmde Edgar G. Ulmer 68 dakikada kısıtlı dekor ve imkânlarla kaderin kaçınılmaz çemberini kurar. IMDb'de 7,3 puanlı film, kara film meraklıları için az bilinen ama türün en saf örneklerinden biridir.
-
Balık tutmaya giden iki arkadaşın yolda aldığı otostopçu, onları Meksika çölünde bir rehine yolculuğuna sürükler. Edmond O'Brien ve Frank Lovejoy'un canlandırdığı arkadaşları, William Talman'ın oynadığı katille karşı karşıya getiren filmi Ida Lupino yönetti; Hollywood'un klasik döneminde bir kadın yönetmen imzası taşıyan ender kara filmlerdendir. 71 dakikalık, tümüyle ABD yapımı bu yalın anlatı, gerilimi süslemeden araba içindeki sessizliklere yayar. Film, gerçek bir seri katil vakasından esinlenmiştir.
-
6.Zafer Madalyası
Bad Day at Black Rock
Yıllardır trenin durmadığı çöl kasabası Black Rock'a tek kollu bir yabancı iner ve kasabanın sakladığı bir geçmişi kurcalamaya başlar. Spencer Tracy'nin başrolünde, Robert Ryan ve Lee Marvin'in kasabalılar arasında olduğu 81 dakikalık, tümüyle ABD yapımı film IMDb'de 7,6 puanda. John Sturges geniş kadrajı boşluk ve tehdit duygusu yaratmak için kullanır; western ile kara filmin arasında ağırbaşlı bir gerilim kurar. Ernest Borgnine'in de kadroda olduğu film, IMDb'de 27 binin üzerinde oyla izlendi.
IMDb7,627 bin oy
Nerede izlenir -
Konuşmayı bırakmış bir oyuncu ile ona bakmakla görevlendirilen hemşire, bir yazlık evde giderek birbirine karışan kimlikleriyle baş başa kalır. Bibi Andersson ve Liv Ullmann'ın başrollerini paylaştığı, tümüyle İsveç yapımı film Ingmar Bergman'ın en deneysel işi; film şeridinin kendisini de anlatının parçası yapar. 85 dakikalık süresi yoğun ve katmanlıdır; IMDb'de 8 puanla tekrar izlendikçe yeni okumalara açılır. Bergman filmi İsveç'in Fårö adasında, sınırlı bir ekiple çekti.
-
8.Düello
Duel
Otoyolda bir tanker kamyonunun sebepsiz görünen takibine uğrayan bir satış temsilcisinin hikâyesi. Dennis Weaver'ın tek başına taşıdığı, tümüyle ABD yapımı film, Steven Spielberg'in televizyon için çektiği bu ilk uzun metrajında tehdidi kamyon şoförünün yüzüne değil, makinenin kendisine yükler. 74 dakikalık film IMDb'de 7,6 puanda; yönetmenin sonraki gerilimlerinin tohumlarını açıkça taşır. Film aslında bir TV filmi olarak çekildi, sonradan sinemalarda uzun versiyonuyla gösterildi.
-
9.Uçak
Airplane!
Felaket filmlerinin kalıplarını neredeyse her replikte bir espriyle parodiye dönüştüren film, Jim Abrahams ile Zucker kardeşlerin imzasını taşır. Robert Hays ve Julie Hagerty'nin başrollerinde, Leslie Nielsen'in ciddi yüzle söylediği replikleriyle akılda kalan, tümüyle ABD yapımı 88 dakikalık film bugün hâlâ alıntılanıyor. IMDb'de 7,7 puanla sonraki kuşak parodi komedilerinin şablonunu belirledi. Robert Hays ve Julie Hagerty'nin ciddiyetle oynadığı absürt aşk hikâyesi, filmin parodi tonunu daha da güçlendirir.
-
10.Huzurlarınızda Spinal Tap
This Is Spinal Tap
Kurmaca bir İngiliz heavy metal grubunun Amerika turnesini belgesel görünümünde anlatan film, sahte belgesel türünün kurucu örneklerinden biri sayılır. Christopher Guest, Michael McKean ve Harry Shearer'ın grubu canlandırdığı, tümüyle ABD yapımı filmde Rob Reiner'ın ilk yönetmenlik işinde diyalogların önemli bölümü doğaçlamaya dayanır. 82 dakikalık film IMDb'de 7,9 puanda; rock dünyasının kibrini ve absürtlüğünü sevgiyle hicveder. Filmdeki kurgusal grup adı, sonraki yıllarda gerçek müzik dünyasında bir deyim hâline geldi.
-
11.Benimle Kal
Stand by Me
1959 yazında dört çocuğun kayıp bir gencin cesedini görmek için çıktığı yürüyüş, Stephen King'in The Body adlı öyküsünden uyarlandı. Wil Wheaton, River Phoenix ve Corey Feldman'ın oynadığı, tümüyle ABD yapımı filmde Rob Reiner macera kılığındaki bu yolculuğu arkadaşlık, kayıp ve büyüme üzerine içten bir filme dönüştürür. 89 dakikalık süresiyle listenin sınırında durur ama IMDb'de 8,1 puanla bir an bile uzamaz.
-
12.Milenyum Aktrisi
千年女優
Emekli bir yıldızın hayatını belgeselleştirmek isteyen bir yapımcı, kadının anlattıklarıyla birlikte oynadığı filmlerin içine adım atar. Satoshi Kon, Japon sinema tarihini ve bir kadının ömür boyu süren arayışını tek bir akışta birbirine örer. Tümüyle Japonya yapımı 87 dakikalık film, kurgu ile belleğin nasıl iç içe geçtiğini gösteren, yetişkinlere seslenen bir animasyondur; IMDb'de 7,8 puanda. Film, animasyon tekniğiyle gerçek Japon sinema tarihini iç içe geçirir.
IMDb7,837 bin oy
Nerede izlenir -
New York'ta dansçı olmaya çalışan, sürekli ev değiştiren ve en yakın arkadaşından ayrı düşen Frances'in dağınık yirmili yaşlarını anlatan siyah-beyaz bir komedi. Noah Baumbach ile başroldeki Greta Gerwig'in birlikte yazdığı, ABD-Brezilya ortak yapımı filmde Adam Driver de yardımcı kadroda yer alır. Fransız Yeni Dalgası'na açık selamlar gönderen 86 dakikalık film IMDb'de 7,4 puanda; karakterin hafifliğine ve hızına uygun bir süre taşır.
IMDb7,4103 bin oy
Nerede izlenir -
Noel arifesinde Los Angeles'ta seks işçiliği yapan iki trans kadın arkadaşın, bir sevgiliyi ve bir dedikoduyu kovaladıkları tek bir gün. Kitana Kiki Rodriguez ve Mya Taylor'ın başrollerini paylaştığı, tümüyle ABD yapımı filmi Sean Baker tamamen iPhone ile çekmiş, bu kısıtı sokakların enerjisini yakalayan canlı bir üsluba çevirmiştir. 87 dakikalık film IMDb'de 7,1 puanda; yönetmenin sonradan Anora'ya uzanacak bakışının erken ve cesur bir örneğidir.
IMDb7,143 bin oy
Nerede izlenir -
15.Soğuk Savaş
Zimna wojna
Savaş sonrası Polonya'da tanışan bir müzisyen ile genç bir şarkıcının, Demir Perde'nin iki yakasına yayılan aşkı. Joanna Kulig ve Tomasz Kot'un başrollerini paylaştığı, Fransa-Birleşik Krallık-Polonya ortak yapımı filmde Paweł Pawlikowski siyah-beyaz ve kareye yakın kadrajlı görüntülerle on beş yılı eliptik bir kurguyla 88 dakikaya sığdırır. IMDb'de 7,5 puanlı film, Oscar'da en iyi yönetmen ve uluslararası film dallarında aday gösterildi. Filmin adı, Soğuk Savaş döneminin siyasi bölünmüşlüğüne doğrudan gönderme yapar.
IMDb7,566 bin oy
Nerede izlenir -
16.Bedenimi Kaybettim
J'ai perdu mon corps
Bir laboratuvardan kaçan kopmuş bir el, Paris sokaklarında ait olduğu bedeni aramaya koyulur. Hakim Faris'in seslendirdiği, tümüyle Fransa yapımı Jérémy Clapin animasyonu bu tuhaf öncülü yalnızlık, kayıp ve kader üzerine hüzünlü bir hikâyeye bağlar. 81 dakikalık film IMDb'de 7,5 puanda; yetişkin izleyiciye seslenen bir animasyon arayanlar için iyi bir seçim, en iyi animasyon dalında Oscar'a aday gösterildi. Film, Cannes'daki Eleştirmen Haftası'nda gösterime giren ilk animasyon oldu.
-
17.Şiva Bebeği
Shiva Baby
Bir Yahudi taziye toplantısına katılan üniversiteli Danielle, aynı evde hem ailesinin beklentileriyle hem de saklamaya çalıştığı bir ilişkinin beklenmedik varlığıyla kuşatılır. Rachel Sennott'ın başrolde olduğu, tümüyle ABD yapımı film Emma Seligman'ın ilk uzun metrajı; komediyi bir gerilim filmi gibi kurar, müzik ve dar kadrajlar sıkışmışlığı büyütür. 78 dakikalık film IMDb'de 7,1 puanda; sosyal kaygının en keskin tasvirlerinden biridir. Film, aynı adlı kısa filmin uzun metraja genişletilmiş hâlidir.
IMDb7,143 bin oy
Nerede izlenir -
18.Sararmış Yapraklar
Kuolleet lehdet
Helsinki'de düşük ücretli işlerde çalışan iki yalnız insanın, kaybolan telefon numaraları ve kaçırılan buluşmalarla sınanan tanışıklığı. Alma Pöysti ve Jussi Vatanen'in başrollerini paylaştığı, Almanya-Finlandiya ortak yapımı filmde Aki Kaurismäki'nin kuru mizahı, radyodan yükselen savaş haberleri ve eski şarkılarla hüzünlü bir sıcaklık kurar. 81 dakikalık film IMDb'de 7,2 puanda; yönetmenin sade ve şefkatli sinemasına giriş için de uygundur. Film, Kaurismäki'nin 'Kaybedenler Üçlemesi'nin son halkasıdır.
IMDb7,237 bin oy
Nerede izlenir
Nereden başlamalı?
Kısıtlı vaktiniz varsa ve klasik bir şey istiyorsanız General ya da Modern Zamanlar'la başlayın: ikisi de sessiz sinemanın zirvesinde, 90 dakikanın hayli altında. Gerilim tarafında Düello ve Zafer Madalyası, tek bir fikri nasıl gevşetmeden sonuna kadar taşıdıklarını gösterir. Gülmek istiyorsanız Uçak ve Huzurlarınızda Spinal Tap'ten şaşmayın; ikisi de kendi türünü kalıcı biçimde değiştirdi. Son yılların kısa ama derin dramları arasında Frances Ha, Soğuk Savaş ve Sararmış Yapraklar, aynı akşamda art arda izlenebilecek kadar birbirine yakın bir tempo taşıyor. Milenyum Aktrisi ve Bedenimi Kaybettim ise animasyonun yalnızca çocuklara ait olmadığını hatırlatan iki seçenek.
Sık sorulanlar
Neden bu filmler 90 dakikadan kısa?
Seçim ölçütü katalogdaki süre bilgisi: her film 90 dakikanın altında ve kısa film değil, uzun metraj olarak sınıflandırılmış yapımlardan seçildi.
Kısa filmler uzun filmlerden daha mı zayıf sayılır?
Hayır. Bu listedeki on sekiz filmin sekizi 2000 sonrası çekildi; kısa süre eski sinemaya özgü bir kısıt değil, günümüz yönetmenlerinin de bilinçli tercih ettiği bir disiplin.
Listedeki en eski ve en yeni film hangileri?
En eski film 1926 yapımı General, en yeni film ise 2023 yapımı Sararmış Yapraklar.
90 dakikadan kısa iyi bir animasyon önerisi var mı?
Bedenimi Kaybettim (81 dakika) ve Milenyum Aktrisi (87 dakika) listede yer alan, yetişkinlere seslenen iki animasyon.















