Kült film, çoğu zaman gişede değil zamanla kazanılan bir unvandır.
Vizyona girdiğinde yasaklanan, eleştirmenlerce sert karşılanan ya da düşük bütçesi yüzünden fark edilmeyen filmler, sadık izleyicileri ve sonraki kuşak yönetmenler sayesinde türün ölçütlerine dönüşebiliyor. Bu listede korku sinemasının dilini değiştiren ve bugün hâlâ izlenip tartışılan yapımları bir araya getirdik. Seçimde üç soruya baktık: Film türe yeni bir biçim ya da imge kazandırdı mı, zaman içinde yeniden keşfedildi mi, bugün hâlâ etkisini koruyor mu? Sessiz dönemin Nosferatu'sundan bulunmuş görüntü akımını geniş kitlelere taşıyan Blair Cadısı'na uzanan liste; Alman dışavurumculuğundan İtalyan giallo'suna, Britanya korku sinemasından Amerikan bağımsızlarına farklı gelenekleri kapsıyor. Bu yetmiş yedi yıllık aralıkta korkunun kaynağı da değişti: önce doğaüstü ve gölgeler, sonra insan bedeni ve akıl sağlığı, en son da medya ve teknolojinin kendisi korkunun malzemesi oldu. Kubrick'in Cinnet'ini ve Carpenter'ın Şey'ini sitedeki Kubrick rehberinde ve tek mekânda geçen gerilimler listesinde ele aldığımız için burada tekrarlamadık. Filmler kronolojik sıralandı. Bazıları bugünün ölçülerine göre bile sert; yaş sınırı bilgisini film sayfalarında bulabilirsiniz.
- Film
- 17
- Yıllar
- 1922 – 1999
- Toplam süre
- 27 sa 35 dk
- Ortalama IMDb
- 7,5
- En çok
- Cultpix · 6 film
- Oscar
- 3 film kazandı
-
1.Nosferatu, Bir Dehşet Senfonisi
Nosferatu, eine Symphonie des Grauens
Bram Stoker'ın Drakula'sının izinsiz bir uyarlaması olarak çekilen film, F. W. Murnau'nun elinde vampir sinemasının en ürkütücü imgelerinden birini yarattı. Max Schreck'in canlandırdığı Kont Orlok, gölgesi ve uzun parmaklarıyla hâlâ taklit edilir. Telif davası sonucunda kopyalarının imhasına karar verilmesine rağmen film günümüze ulaşmayı başardı. Tümüyle Almanya yapımı, 94 dakikalık film IMDb'de 124 binin üzerinde oyla 7,8 puanda. Filmin restore edilmiş kopyaları bugün müzik eşliğinde gösterimlerle hâlâ sinemalarda oynatılıyor.
-
2.Cadılar
Häxan
Orta Çağ'dan 20. yüzyıla cadılık inancını ve cadı avlarını, belgesel, ders ve canlandırma arasında gidip gelen bir yapıyla anlatan İsveç yapımı. Benjamin Christensen'in şeytan tasvirleri ve işkence sahneleri döneminde birçok ülkede sansürle karşılaştı. Film bugün hem korku sinemasının hem de deneme filminin öncüleri arasında sayılır. 105 dakikalık film IMDb'de 7,6 puanda. Film, kurgusal sahnelerle akademik bir ders formatını aynı yapıda birleştiren erken bir örnektir.
-
3.Hilkat Garibeleri
Freaks
Bir sirkte çalışan cüce Hans'ın güzel bir trapez sanatçısına duyduğu ilgi, sirk topluluğunu bir sınava sokar. Tod Browning gerçek sirk sanatçılarıyla çektiği, tümüyle ABD yapımı 64 dakikalık filmde normal ile ucube arasındaki ayrımı tersine çevirir. Vizyona girdiğinde büyük tepki çeken ve yönetmenin kariyerini sarsan film, yıllar sonra yeniden keşfedilerek kült statüsüne ulaştı; IMDb'de 7,8 puanda. Film onlarca yıl boyunca bazı ülkelerde gösterime kapatıldı.
IMDb7,855 bin oy
Nerede izlenir -
4.Vampir
Vampyr - Der Traum des Allan Grey
Doğaüstü konulara ilgi duyan genç bir adamın, ıssız bir köy otelinde ve yakındaki malikânede tanık olduğu tuhaf olaylar. Carl Theodor Dreyer puslu görüntüler, bedeninden kopan gölgeler ve rüya mantığıyla bir hikâyeden çok bir ruh hâli kurar. Büyük ölçüde profesyonel olmayan oyuncularla çekilen, tümüyle Almanya yapımı 74 dakikalık film erken sesli dönemin en gizemli korku filmlerindendir. IMDb'de 7,4 puanda.Filmde Dreyer'in kendi finanse ettiği yapım süreci, bütçesiz ama özgür bir çekim ortamı yarattı.
IMDb7,323 bin oy
Nerede izlenir -
Londra'ya bir konferans için gelen şüpheci bir Amerikalı psikolog, bir tarikat liderinin lanetleri üzerine yürütülen bir soruşturmanın içine çekilir. Jacques Tourneur, M. R. James öyküsünden uyarlanan, tümüyle Britanya yapımı 96 dakikalık filmde korkuyu gösterilmeyenden ve inanç ile şüphe arasındaki boşluktan üretir. Britanya korku sinemasının en çok saygı gören örneklerinden biridir; IMDb'de 7,4 puanda. Filmin canavar görüntüsünün ne kadar erken gösterilmesi gerektiği, yönetmen ile yapımcı arasında tartışma konusu oldu.
IMDb7,417 bin oy
Nerede izlenir -
6.Röntgenci
Peeping Tom
Kurbanlarının korku anını kameraya kaydetmeye takıntılı genç bir kameramanın hikâyesi. Michael Powell izleyiciyi katilin vizörüne yerleştirerek sinema seyrinin kendisini suç ortaklığıyla yüzleştirir. Yayımlandığında İngiltere'de sert eleştirilerle karşılanıp yönetmenin kariyerini derinden etkileyen, tümüyle Britanya yapımı 101 dakikalık film sonradan yeniden değerlendirilerek bir klasik kabul edildi; IMDb'de 7,6 puanda. Filmin başrolündeki Karlheinz Böhm, döneminde bu rol yüzünden uzun süre tip olarak damgalandı.
IMDb7,644 bin oy
Nerede izlenir -
Bir kazadan sağ kurtulan genç bir kadın, kilise orgcusu olarak çalışmaya başladığı yeni kasabada tekinsiz bir adamın görüntüleriyle takip edilir. Herk Harvey'nin düşük bütçeyle çektiği tek uzun metrajı, terk edilmiş bir lunaparkın ve org müziğinin yarattığı atmosferle akılda kalır. Tümüyle ABD yapımı, 78 dakikalık bu film zamanla kült statüsüne ulaşan bağımsız korku sinemasının öncülerindendir; IMDb'de 7 puanda. Film, düşük bütçesi yüzünden vizyonda neredeyse fark edilmeden geçti ve yıllar sonra televizyon gösterimleriyle keşfedildi.
-
8.Perili Ev
The Haunting
Doğaüstü olayları araştırmak için Hill House'a davet edilen küçük bir grup, evin kendisiyle yüzleşir. Robert Wise, Shirley Jackson'ın romanından uyarlanan, Britanya-ABD ortak yapımı 112 dakikalık filmde neredeyse hiçbir şey göstermeden sesler, kapılar ve geniş açılı kamerayla korku yaratır. Psikolojik ev korkusunun temel metinlerinden biridir; 1999 yapımı yeniden çekimle karıştırılmamalı. IMDb'de 7,4 puanda. Filmin kamera açıları, izleyiciye evin kendisi bir karakter gibi hissettirecek şekilde tasarlandı.
IMDb7,445 bin oy
Nerede izlenir -
9.Rosemary'nin Bebeği
Rosemary's Baby
New York'ta eski bir apartmana taşınan genç bir çift, bebek beklemeye başladıklarında komşularının ilgisinin giderek boğucu bir hâl aldığını fark eder. Roman Polanski, Ira Levin'in romanını paranoya ve gündelik hayatın tekinsizliği üzerinden kurar. Meraklı komşu Minnie'yi oynayan Ruth Gordon yardımcı kadın oyuncu dalında Oscar kazandı. Tümüyle ABD yapımı, 138 dakikalık film IMDb'de 261 binin üzerinde oyla 8 puanda. Filmin New York'taki gerçek Dakota binasında çekilen dış mekân sahneleri, hikâyeye somut bir zemin kazandırır.
IMDb8,0262 bin oy
Nerede izlenir -
10.Yaşayan Ölülerin Gecesi
Night of the Living Dead
Pennsylvania'da bir çiftlik evine sığınan bir grup yabancı, dışarıda giderek çoğalan yaşayan ölülere karşı gece boyunca direnir. George A. Romero'nun bağımsız olarak çektiği film, modern zombi sinemasının kurallarını büyük ölçüde belirledi. Siyahi bir başrol oyuncusuyla, dönemin Amerika'sına dair toplumsal okumalara da açık, tümüyle ABD yapımı 96 dakikalık yapımdır; IMDb'de 7,8 puanda. Film, dağıtım sözleşmesindeki bir hata yüzünden telif hakkı korumasından yoksun kaldı ve halka açık kabul edildi.
IMDb7,8153 bin oy
Nerede izlenir -
11.Şeytan
The Exorcist
Washington'da yaşayan bir oyuncunun küçük kızında başlayan açıklanamaz değişimler, bilimin çaresiz kaldığı noktada iki rahibi devreye sokar. William Friedkin, William Peter Blatty'nin romanını belgesel gerçekçiliğine yakın bir soğuklukla sahneler. Blatty'nin uyarlama senaryosu ve ses dalında iki Oscar kazanan, Irak ile ortak yapım 122 dakikalık film En İyi Film dalında da aday gösterildi; IMDb'de 8,1 puanda. Filmin ses tasarımı, döneminde sinema salonlarında fiziksel rahatsızlık yarattığı iddialarıyla da gündeme geldi.
IMDb8,1507 bin oy
Nerede izlenir -
12.Derin Kırmızı
Profondo rosso
İtalya'da bir medyumun öldürülmesine tanık olan İngiliz caz piyanisti, katilin izini sürerken tehlikeli bir oyunun içine çekilir. Dario Argento'nun tümüyle İtalya yapımı filmi İtalyan giallo türünün en rafine örneklerinden biridir; Goblin grubunun müziği atmosferin ayrılmaz parçasıdır. Renk, mimari ve kamera hareketi burada en az cinayetin kendisi kadar önemlidir; 127 dakikalık film IMDb'de 7,5 puanda. Filmin açılış cinayeti, giallo türünün görsel imzası sayılan eldivenli el sahnesinin en bilinen örneklerinden biridir.
IMDb7,547 bin oy
Nerede izlenir -
13.Cadılar Bayramı
Halloween
Çocukken işlediği bir cinayet yüzünden kapatıldığı kurumdan kaçan Michael Myers, Cadılar Bayramı gecesi memleketine döner. John Carpenter'ın kısıtlı bütçeyle çektiği ve müziğini de kendisinin yaptığı, tümüyle ABD yapımı 91 dakikalık film, slasher türünün kalıplarını belirleyen yapımların başında gelir. Kadrajlarda boş bırakılan alanlar tehdidi her köşeye yayar; IMDb'de 343 binin üzerinde oyla 7,7 puanda. Film, yaklaşık 300 bin dolarlık bütçesiyle dönemin en kârlı bağımsız yapımlarından biri oldu.
IMDb7,7346 bin oy
Nerede izlenir -
14.Kurt Adam Londra'da
An American Werewolf in London
Yorkshire kırlarında yürüyüş yapan iki Amerikalı gence saldıran bir yaratık, bu yolculuğu Londra'ya uzanan bir kâbusa çevirir. John Landis korkuyla kara mizahı aynı sahnede buluşturur. Rick Baker'ın aydınlık bir odada geçen dönüşüm sahnesi için yaptığı çalışma, makyaj dalında Oscar kazandı. Britanya-ABD ortak yapımı, 97 dakikalık film IMDb'de 7,5 puanda. Filmin Londra metrosunda geçen final sahnesi, kara mizah ile dehşeti aynı anda taşıyan bir örnek sayılır.
IMDb7,5137 bin oy
Nerede izlenir -
15.Ekrandaki Dehşet
Videodrome
Toronto'da küçük bir kablolu televizyon kanalı işleten bir yapımcı, yayınlayacak sert içerik ararken gizemli bir sinyalin izine düşer. David Cronenberg medya, beden ve arzu arasındaki sınırı çözen beden korkusu sinemasını burada en radikal hâline taşır. Video kasetini ve ekranı bir organ gibi düşünen, tümüyle Kanada yapımı 88 dakikalık film, internet çağında tuhaf biçimde güncel; IMDb'de 7,2 puanda. Filmin başrolünde James Woods'un canlandırdığı karakter, medyanın bedeni nasıl ele geçirdiğini simgeler.
-
16.Elm Sokağında Kâbus
A Nightmare on Elm Street
Rüyalarında aynı yanık yüzlü adam tarafından kovalanan gençler, uyudukları anda savunmasız kalır. Wes Craven korkuyu uykunun kaçınılmazlığına bağlayarak basit ama güçlü bir kurgu yaratır. Freddy Krueger'ın sinema tarihine girdiği, Britanya-ABD ortak yapımı 91 dakikalık film, Johnny Depp'in de ilk sinema rolüdür; IMDb'de 294 binin üzerinde oyla 7,4 puanda. Filmin düşük bütçesi, Freddy Krueger'ın rüya sahnelerindeki pratik efektlerle yaratıcı çözümler bulmasını gerektirdi.
IMDb7,4297 bin oy
Nerede izlenir -
17.Blair Cadısı
The Blair Witch Project
Maryland ormanlarında yerel bir efsane üzerine belgesel çekmeye giden üç öğrenciden geriye kalan görüntüler. Oyuncuların kamerayı kendilerinin kullandığı, tümüyle ABD yapımı 81 dakikalık film, bulunmuş görüntü formunu geniş kitlelere taşıdı ve internet üzerinden yürütülen tanıtımıyla da ses getirdi. Gösterilmeyenin gücüne dayanan, izleyiciyi ikiye bölen bir deneyimdir; IMDb'de 6,5 puanda. Filmin 60 bin dolara yakın bütçesi, gişede 200 milyon doları aşan hasılatla karşılaştırıldığında sinema tarihinin en kârlı yatırımlarından biri sayılır.
Nereden başlamalı?
Kült korkuya yeni başlıyorsanız Cadılar Bayramı ve Elm Sokağında Kâbus'la açın: ikisi de türün en tanıdık kalıplarını kurdu ve bugün bile korkutmaya devam ediyor. Rosemary'nin Bebeği ve Şeytan, korkuyu gündelik hayatın içine sızdıran, daha psikolojik iki klasik olarak ikinci durak olabilir. Nosferatu ve Vampir, türün kökenine, sessiz ve erken sesli dönemin görsel diline inmek isteyenler için şart. Ekrandaki Dehşet ve Röntgenci, korkuyu izleyicinin kendi seyir alışkanlığına çevirdiği için hâlâ en rahatsız edici iki film. Blair Cadısı ise bu listenin en yenisi ve bulunmuş görüntü akımının nereden geldiğini gösteren doğal kapanış noktası.
Sık sorulanlar
Kült korku filmi ne demektir?
Vizyona girdiğinde gişede başarısız olan, yasaklanan ya da göz ardı edilen ama zamanla sadık bir izleyici kitlesi kazanan ve türü etkileyen filmler kült sayılır; bu listenin seçim ölçütü de budur.
Bu listedeki en eski ve en yeni film hangileri?
En eski filmler 1922 yapımı Nosferatu ve Cadılar; en yeni film ise 1999 yapımı Blair Cadısı.
Şeytan ve Rosemary'nin Bebeği neden bu listede?
İkisi de vizyona girdiklerinde tartışma yarattı ama zamanla korku sinemasının en etkili iki filmi olarak kanona girdi; Şeytan En İyi Film dahil on Oscar adaylığı aldı.
Cinnet ve Şey neden bu listede yok?
İkisi de sitede ayrı listelerde ele alındı: Cinnet Stanley Kubrick Filmleri Rehberi'nde, Şey ise Tek Mekânda Geçen Gerilim Filmleri listesinde; aynı filmi iki listede tekrarlamadık.










